Mija pierwszy kwartał 2026 roku. Dla samorządowców z Strzyżowa, Czudca, Frysztaka, Niebylca i Wiśniowej marzec to czas najwyższej mobilizacji. Zgodnie z reformą, gminy mają czas tylko do końca tego roku na uchwalenie planów ogólnych. Jeśli nie zdążą, od 30 czerwca 2026 roku w całym powiecie nie zostanie wydana ani jedna nowa „WZ-ka” (decyzja o warunkach zabudowy).

Gdzie jesteśmy w marcu 2026?

Większość gmin powiatu strzyżowskiego jest obecnie na etapie opracowywania projektów po zebraniu tysięcy wniosków od mieszkańców. Teraz następuje moment najtrudniejszy: konfrontacja marzeń właścicieli działek z twardymi danymi demograficznymi i przyrodniczymi.

Największe punkty zapalne w regionie:

• Drastyczne „wycinanie” działek: Nowe przepisy wymuszają na gminach matematyczne wykazanie, że potrzebują nowych terenów pod budownictwo. W powiecie o ujemnym przyroście naturalnym, jakim jest powiat strzyżowski, algorytmy są nieubłagane. Mieszkańcy, którzy liczyli na przekształcenie pól w działki budowlane dla dzieci, dowiadują się, że ich ziemia pozostanie rolna „na zawsze”.
• Problem „Rozproszonej Zabudowy”: Specyfika naszego regionu to domy rozrzucone po wzgórzach. Plan ogólny premiuje zwartą zabudowę w centrach wsi. To rodzi konflikty w miejscowościach takich jak Grodzisko, Wysoka Strzyżowska, gdzie tradycyjnie budowało się „na kolonii”.
• Paraliż projektowy: Biura urbanistyczne, które wygrały przetargi w naszym powiecie, pracują pod gigantyczną presją. W marcu 2026 r. kolejka do uzgodnień w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska czy w Wodach Polskich wydłużyła się do granic możliwości. Każda poprawka w projekcie to ryzyko niedotrzymania terminu.

Głos z gmin: „To nie nasza wina, to system”

W kuluarach urzędów w Strzyżowie czy Niebylcu słychać rozgoryczenie. Samorządowcy przyznają, że zostali postawieni pod ścianą. Z jednej strony naciskają mieszkańcy, którzy chcą budować domy, z drugiej – sztywne wytyczne ministerstwa, które każą „zagęszczać miasta, a chronić wieś”.

„Mamy setki protestów. Ludzie nie rozumieją, dlaczego na działce, która od 20 lat była w studium jako budowlana, teraz nie mogą postawić domu, bo algorytm wyliczył, że gmina ma już 'nadmiar' terenów mieszkaniowych” – mówi anonimowo jeden z urzędników.

Co czeka nas w najbliższych miesiącach?

Kwiecień i maj 2026 będą miesiącami wyłożeń projektów do publicznego wglądu. To będzie ostatnia szansa dla mieszkańców powiatu strzyżowskiego, aby zgłosić uwagi do gotowych map. Atmosfera na spotkaniach wiejskich zapowiada się gorąco.

Jak sprawdzić status swojej działki?

1. Wejdź na System Informacji Przestrzennej (GIS) swojej gminy.
2. Sprawdź, czy opublikowano już projekt strefowania.
3. Jeśli Twoja działka znalazła się poza „strefą wielofunkcyjną z zabudową mieszkaniową”, musisz przygotować się na złożenie formalnej uwagi do projektu w wyznaczonym terminie (zazwyczaj 21 dni od wyłożenia).

Ewentualnie udaj się do właściwej gminy!